Veprimtar i palëkundur i çështjes kombëtare dhe i arsimit shqip
Shkruar nga Sami Arifi
Prejardhja dhe shpërngulja nga Kosova
Sabri Azemi-Zeqiraj u lind më 25 dhjetor 1931 në fshatin Pojan të Fierit, në Shqipëri. Prindërit e tij, Zahiri dhe Habibja, ishin shpërngulur nga fshati Komogllavë i Ferizajt, Kosovë, drejt Turqisë, të detyruar nga dhuna e mbretërisë jugosllave. Atje, për shkak se nuk ndiheshin të mirëpritur, ata kërkuan riatdhesim përmes Ambasadës Shqiptare në Ankara dhe u vendosën në Shqipëri, ku edhe lindi Sabriu.
Rikthimi në Kosovë dhe shkollimi
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, me bashkimin e Kosovës me Shqipërinë, familja Azemi-Zeqiraj u rikthye në vendlindje, në Ferizaj. Sabriu vazhdoi shkollimin në këtë qytet, ku kreu arsimin fillor dhe më pas shkollën e mesme pedagogjike për mësuesi.
Mësues dhe veprimtar i përkushtuar
Nga viti 1951, Sabriu ushtroi profesionin e mësuesit në fshatrat Trestenik, Remnik dhe Sllatinë e Epërme në komunën e Vitisë. Përveç angazhimit në arsim, ai iu bashkua Lëvizjes Nacional Demokratike Shqiptare (LNDSH), një organizatë që vepronte në ilegalitet kundër pushtimit serbo-jugosllav.
Burgosja dhe vuajtjet në Goli Otok
Për shkak të veprimtarisë atdhetare, Sabriu u arrestua nga regjimi i atëhershëm dhe u dënua nga Gjykata e Prishtinës me katër vjet e gjashtë muaj burg të rëndë. Ai i vuajti këto vuajtje në burgun famëkeq të Goli Otokut, nga 2 shtatori 1955 deri më 3 mars 1960.
Pas përfundimit të dënimit, nuk iu lejua kthimi në shtëpi për shkak të nënshtetësisë shqiptare. Në vend të kësaj, u internua në kampin politik të Gerovos në Kroaci, nën mbikëqyrje dhe në pritje të ekstradimit.
Arratisja drejt Francës dhe kthimi në Shqipëri
Nga kampi i Gerovos, Sabriu arriti të arratisej në mënyrë ilegale, përmes Italisë, për në Francë. Pas një qëndrimi prej nëntë muajsh në Paris, ai kontaktoi Ambasadën Shqiptare dhe kërkoi riatdhesim në Shqipëri, që iu aprovua në vitin 1961.
Studimet në Tiranë dhe vdekja e parakohshme
Në Shqipëri, ai u regjistrua në Fakultetin e Histori-Filologjisë të Universitetit të Tiranës, në degën Histori-Gjeografi. Përkundër përkushtimit, nuk arriti të përfundonte studimet, pasi pasojat fizike e psikologjike të burgut lanë gjurmë të rënda në shëndetin e tij. Më 28 shtator 1965, ndërroi jetë në spitalin e Urologjisë në Tiranë, në moshë të re, si absolvent.
Varrosja dhe mungesa e familjarëve
Sabriu u varros në varrezat e Tufinës në Tiranë, në prani të shokëve të studimeve dhe shumë bashkëkombësve nga Shqipëria e Kosova. Për shkak të rrethanave politike, në varrim nuk mori pjesë asnjë familjar i tij. Trupi i atdhetarit Sabri Azemi-Zeqiraj pushon ende në Tiranë.
Lavdi jetës dhe veprës së tij!
Sabri Azemi-Zeqiraj ishte shembull frymëzimi për atdhedashurinë, sakrificën dhe përkushtimin ndaj arsimit dhe lirisë. Kujtimi i tij do të mbetet i gjallë ndër brezat që vijnë.
