Nga Migjen Kajtazi
Raporti i Dick Marty-t përmbante akuza të rënda dhe pretendime për shkelje të vazhdueshme, të cilat i atribuoheshin Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK). Në këtë raport thuhej se “Grupi i Drenicës” kishte vrarë qindra serbë me qëllim të marrjes së organeve të tyre dhe shitjes së tyre në shtetet perëndimore, si dhe se ky grup udhëhiqej nga Kryeministri i Kosovës, z. Hashim Thaçi. Kosova, duke deklaruar se nuk kishte asnjë lidhje me këto pretendime dhe se nuk ekzistonin fakte për akuzat monstruoze të përfshira në raport për krimet e pretenduara të UÇK-së, pranoi shumë shpejt dhe pa hezitim bashkëpunimin ndërkombëtar për zbatimin e shtetit të së drejtës dhe për trajtimin jopolitik të raportit të Marty-t. Në vitin 2015 u themeluan Dhomat e Specializuara dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar të Kosovës, në bazë të një marrëveshjeje ndërkombëtare të miratuar nga Kuvendi i Kosovës, të një amendamenti kushtetues, si dhe të Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar të Kosovës. Këto janë institucione të përkohshme me mandat dhe juridiksion të përcaktuar për krime kundër njerëzimit, krime lufte dhe krime të tjera sipas legjislacionit të Kosovës, të cilat janë kryer ose kanë filluar të kryhen në Kosovë në periudhën ndërmjet 1 janarit 1998 dhe 31 dhjetorit 2000, nga persona me shtetësi të Kosovës ose të Republikës Federale të Jugosllavisë, apo kundër personave me këto shtetësi. Mirëpo, që nga vendimi i parë i marrë nga Dhomat e Specializuara në Hagë në fund të vitit 2022, me të cilin u dënuan komandantë të një njësie të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës për krime lufte, u kuptua se nuk kemi të bëjmë me një gjykim objektiv. Përkundrazi, po vihet në dyshim kultura, qeverisja dhe praktikat e autoriteteve të Kosovës, çka nënkupton një sulm ndaj vetë bazës së shtetësisë së Kosovës, duke e paraqitur njohjen e shtetësisë së saj si të diskutueshme dhe shumë larg kërkesave minimale të një shteti të së drejtës. Gjykata Speciale, gjatë gjithë këtyre viteve, nuk e ka përmendur raportin e Dick Marty-t si pjesë të aktakuzave apo si qëllim themelor të themelimit të saj, por në një formë po përgatit terrenin për të zbehur, relativizuar ose dobësuar fuqinë vendimmarrëse të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë me seli në Hagë. Kjo gjykatë, si institucioni më i lartë gjyqësor i Organizatës së Kombeve të Bashkuara, më 22 korrik 2010 publikoi opinionin këshillëdhënës lidhur me ligjshmërinë e shpalljes së pavarësisë së Kosovës në vitin 2008 nga z. Hashim Thaçi. Gjatë fjalës së tij, Kryetari i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, z. Hisashi Owada, ndër të tjera deklaroi: “Shpallja e Pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008 nuk e ka shkelur të drejtën ndërkombëtare.”
Gjykata Speciale, duke u larguar nga qëllimi i themelimit të saj, ka marrë një interpretim drejtpërdrejt politik dhe jo juridik, jo të bazuar në fakte objektive, por në prova të sajuara dhe të përpunuara nga Serbia. Ironia e faktit është se kjo gjykatë përpiqet të korrigjojë atë që qarqet serbe e paraqesin si një vlerësim të pabarabartë dhe të njëanshëm të dhunave të papranueshme që shoqëruan procesin e dhimbshëm të riformësimit gjeopolitik të Ballkanit, ku Serbia pretendohet se është diskriminuar. Ky shtrembërim i historisë nuk do të pranohet nga Republika e Kosovës dhe nga i gjithë kombi shqiptar.
Le rapport de Dick Marty contenait de graves accusations et des allégations de violations continues, attribuées à l’Armée de libération du Kosovo (UÇK). Il y était affirmé que le « Groupe de Drenica » aurait assassiné des centaines de Serbes dans le but de prélever leurs organes et de les vendre dans des pays occidentaux, et que ce groupe aurait été dirigé par le Premier ministre du Kosovo, M. Hashim Thaçi. Le Kosovo, en déclarant n’avoir aucun lien avec ces allégations et en soulignant l’absence de preuves concernant les accusations monstrueuses figurant dans le rapport sur les crimes prétendument commis par l’UÇK, a très rapidement et sans hésitation accepté une coopération internationale en vue de la mise en œuvre de l’État de droit et d’un traitement non politique du rapport Marty.
En 2015, les Chambres spécialisées et le Bureau du Procureur spécialisé du Kosovo ont été créés sur la base d’un accord international approuvé par l’Assemblée du Kosovo, d’un amendement constitutionnel, ainsi que de la loi relative aux Chambres spécialisées et au Bureau du Procureur spécialisé du Kosovo. Il s’agit d’institutions temporaires, dotées d’un mandat et d’une compétence juridictionnelle définis pour les crimes contre l’humanité, les crimes de guerre et d’autres crimes prévus par la législation du Kosovo, commis ou ayant commencé à être commis au Kosovo entre le 1er janvier 1998 et le 31 décembre 2000, par des personnes de nationalité kosovare ou de la République fédérale de Yougoslavie, ou à l’encontre de personnes de ces nationalités.
Toutefois, à partir de la première décision rendue par les Chambres spécialisées à La Haye à la fin de l’année 2022, condamnant des commandants d’une unité de l’Armée de libération du Kosovo pour crimes de guerre, il est apparu qu’il ne s’agissait pas d’un jugement objectif. Au contraire, la culture, la gouvernance et les pratiques des autorités du Kosovo sont mises en cause, ce qui revient à attaquer les fondements mêmes de la souveraineté du Kosovo, en présentant la reconnaissance de son statut étatique comme discutable et très éloignée des exigences minimales d’un État de droit.
La Cour spéciale, tout au long de ces années, n’a pas mentionné le rapport de Dick Marty comme faisant partie des actes d’accusation ni comme un objectif fondamental de sa création, mais elle semble, d’une certaine manière, préparer le terrain pour affaiblir, relativiser ou réduire la portée décisionnelle de la Cour internationale de Justice, siégeant à La Haye. Cette juridiction, en tant que plus haute instance judiciaire de l’Organisation des Nations Unies, a publié le 22 juillet 2010 un avis consultatif concernant la légalité de la déclaration d’indépendance du Kosovo en 2008 par M. Hashim Thaçi. Dans son discours, le Président de la Cour internationale de Justice, M. Hisashi Owada, a notamment déclaré : « La déclaration d’indépendance du Kosovo du 17 février 2008 n’a pas violé le droit international. »
La Cour spéciale, en s’écartant de l’objectif de sa création, a adopté une interprétation directement politique et non juridique, non fondée sur des faits objectifs, mais sur des preuves fabriquées et élaborées par la Serbie. L’ironie réside dans le fait que cette cour tente de corriger ce que les milieux serbes présentent comme une appréciation inégale et partiale des violences inadmissibles ayant accompagné le douloureux processus de recomposition géopolitique des Balkans, dans lequel la Serbie prétend avoir été discriminée. Cette déformation de l’histoire ne sera pas acceptée par la République du Kosovo ni par l’ensemble du peuple albanais.
